मुस्ताङको स्याउ सिजन सुरु भएको छ। हरितालिका तीजलाई लक्ष्य गर्दै किसान तथा व्यापारीहरूले अग्रिम पाक्ने जातका स्याउ भित्र्याउन थालेका छन्। जिल्लाभित्रका स्याउ बाहिरी बजारसम्म पुर्याउन व्यापारीहरूले पनि तयारी तीव्र पारेका छन्।
स्थानीय सरकार, कृषि अधिकारी, किसान र सरोकारवाला पक्षको सहमतिमा बनेको तालिकाअनुसार अगस्ट ३१ देखि अग्रिम जातका स्याउ भित्र्याउन अनुमति दिइएको छ भने ढिलो पाक्ने जातका लागि सेप्टेम्बर ७ तोकिएको छ। कृषि तथा पशुपन्छी विकास कार्यालय प्रमुख डा. लालमणि आर्यालले थासाङ, घरपझोङ र बरागुङ मुक्तिक्षेत्र गाउँपालिकामा गाला र गोल्डेन जातका स्याउ भित्र्याउन थालिएको जानकारी दिए।
अग्रिम भित्र्याइँमा मुख्यतया उच्च घनत्वका हाइब्रिड बगैंचाका स्याउ समावेश छन्। छोटो अवधिमै उत्पादन दिने भएकाले मुस्ताङका किसानहरू यस्ता जाततर्फ आकर्षित हुँदै गएका छन्। किसान भीम गुरुङको बगैंचामा भित्र्याइँदेखि लोडिङसम्मका कामका लागि करिब तीन दर्जन कामदार खटाइएको छ।
ग्रीन मुक्ति कृषि तथा पशुपालन फार्मका प्रबन्धक राम तामाङले ४० रोपनी क्षेत्रफलमा लगाइएका स्याउ भित्र्याउन थालिएको र दुई दिनभित्र काठमाडौं पुर्याउने योजना रहेको बताए। फर्मले तीज बजारलाई लक्ष्य गरेको र परम्परागत स्थानीय जातका स्याउ भने पछि भित्र्याइने उनले जानकारी दिए।
जिल्लाका सबै बगैंचामा भने एकैपटक भित्र्याइँ सुरु भएको छैन। काठमाडौं जाने सडक अवरुद्ध रहेकाले घरपझोङ–५ को दुम्बास्थित एउटा फार्मले केही दिन भित्र्याइँ रोकेको छ।
मुस्ताङका स्याउको गुणस्तर र बजार प्रतिष्ठा कायम राख्न जिल्लास्तरीय भित्र्याइँ तालिका लागू गरिएको हो। अधिकारी र किसानहरूले स्याउ पर्याप्त मिठाससहित उचित परिपक्व अवस्थामा मात्र बजार पुर्याउनुपर्नेमा जोड दिएका छन्। भित्र्याइँ सुरु भएसँगै मुस्ताङमा स्याउ व्यापारीहरूको आवागमन पनि बढेको छ। व्यापारीहरू सिजनअघि नै बगैंचामा पुगेर किसानसँग अग्रिम सम्झौता गर्ने र निश्चित समयमा आएर स्याउ बोकेर लैजाने गर्छन्।
कृषि तथा पशुपन्छी विकास कार्यालयका अनुसार गत वर्ष मुस्ताङमा ९० करोड रुपैयाँभन्दा बढी मूल्यका स्याउ उत्पादन भएको थियो। जिल्लाको करिब ८० प्रतिशत स्याउ बाहिरी जिल्लामा पठाइन्छ भने २० प्रतिशत स्थानीय रूपमा खपत हुन्छ। हाल जिल्लाको करिब १४ सय हेक्टर क्षेत्रमा स्याउ खेती हुँदै आएको छ। परम्परागत स्थानीय जातकासाथै उच्च घनत्वका हाइब्रिड जाततर्फ किसानहरूको प्रवृत्ति बढ्दै गएको छ।
