काठमाडौं, १६ भदौ । गत साताको विनाशकारी बाढीमा ज्यान गुमाएका विदेशी नागरिकको शव आफन्तका जिम्मा लगाउने सिलसिलामा नेपाल सरकारले नौ चरणको प्रक्रिया निर्धारण गरेको छ। शव हस्तान्तरण गर्नुअघि कागजातदेखि पहिचानसम्मका सबै काम पूरा गर्नुपर्ने व्यवस्था गरिएको छ।
काठमाडौंस्थित भारतीय दूतावासले मंगलबार प्रेस विज्ञप्ति जारी गर्दै सरकारले तयार गरेको प्रक्रियाबारे जानकारी दिएको हो। विदेशी नागरिकको शव परिवारलाई बुझाउनुअघि नेपाल सरकारको मापदण्डबमोजिम नौवटै चरण पूरा गर्नुपर्ने उल्लेख छ।
शव हस्तान्तरणका नौ चरण
सो मापदण्डअनुसार शव हस्तान्तरण गर्न क्रमशः यी चरण पूरा गर्नुपर्नेछ — पहिलो चरणमा शवसँग सम्बन्धित कागजात तयार गर्ने, दोस्रो चरणमा शवको तस्बिर तथा विवरण अभिलेख गर्ने, तेस्रो चरणमा पोस्टमार्टम जाँच गर्ने, चौथो चरणमा मृत्युको कारण पुष्टि गर्ने। त्यस्तै, पाँचौं चरणमा शवको औपचारिक पहिचान गर्ने, छैटौं चरणमा फिंगरप्रिन्ट, डीएनए वा फरेन्सिक नमुना सङ्कलन गर्ने, सातौं चरणमा मृतकको पासपोर्ट वा परिचयपत्र प्रमाणीकरण गर्ने, आठौं चरणमा दूतावास वा कन्सुलर समन्वय पूरा गर्ने र अन्तिम चरणमा शव हस्तान्तरण तथा भर्पाई प्रक्रिया सम्पन्न गर्ने।
यीमध्ये सुरुका चार चरणका काम भने नेपाल सरकारका अधिकारीले नै पूरा गर्नेछन्। कागजात तयार गर्नेदेखि मृत्युको कारण पुष्टि गर्नेसम्मका जिम्मेवारी सरकारी अधिकारीकै रहने बताइएको छ।
पहिचान र अस्थायी व्यवस्थापन
मृतकका आफन्तले नेपाल प्रहरीको वेबसाइट (udb.nepalpolice.gov.np) मा राखिएको तस्बिर र विवरणका आधारमा शव पहिचान गर्न सक्नेछन्। पहिचान खुल्नासाथ काठमाडौंस्थित भारतीय दूतावासले स्थानीय अधिकारीसँग समन्वय गरेर शव बुझ्न र स्वदेश पठाउन सहयोग गर्ने जनाएको छ।
ठूलो संख्यामा शव भएकाले जनस्वास्थ्यमा जोखिम नहोस् भन्नका लागि सरकारले शवलाई अस्थायी रूपमा सुरक्षित तरिकाले गाडेको छ। यसरी गाडिएका शवको पहिचानका लागि मृतकका प्रथम श्रेणीका आफन्तसँग डीएनए मिलान गर्नुपर्ने हुन्छ।
डीएनए मिलान र सम्पर्क
पहिचान नभएका वा अस्थायी रूपमा व्यवस्थापन गरिएका शवको हकमा नेपाल सरकारले डीएनए मिलानमा सहजीकरण गर्नेछ। मृतकको डीएनए प्रोफाइल तयार पार्न अधिकारीहरूले शवबाट नमुना सङ्कलन गरिरहेका छन्।
आफन्तले आफ्नो डीएनए प्रोफाइल नेपाल प्रहरीको इमेल [email protected] मा पठाउन वा रगतको नमुना उपलब्ध गराउन सक्नेछन्। डीएनए प्रोफाइलिङ तथा अन्य जानकारीका लागि नेपाल प्रहरीको हेल्पलाइन नम्बर +९७७ ९८४१६१६०९५ मा सम्पर्क गर्न सकिनेछ।
