साउदी अरबले बिहीबार आफ्नो पूर्व–पश्चिम तेल पाइपलाइनमाथि भएको ड्रोन आक्रमणपछि उक्त पाइपलाइन बन्द गरेको छ। आक्रमणका कारण पाइपलाइनसँग जोडिएका पम्पिङ स्टेसनहरूमा आगलागी भएको छ भने केही व्यक्ति घाइते भएका छन्।
इरान युद्धका कारण होर्मुज स्ट्रेट हुँदै जाने बाटो बन्द भएपछि साउदी अरबले दैनिक करिब ५० लाख ब्यारेल तेल यही पूर्व–पश्चिम पाइपलाइनबाट निर्यात गर्दै आएको थियो।
साउदी ऊर्जा मन्त्रालयले शुक्रबार जनाएअनुसार बिहीबार पाइपलाइनमा एक पटक मात्र नभई धेरै पटक आक्रमण भएका थिए। पाइपलाइनको सुरक्षा र क्षतिको यकिन गर्न मन्त्रालयका टोलीहरू परिचालन गरिएका छन्। यस आक्रमणको जिम्मेवारी भने अहिलेसम्म कुनै पनि देश वा समूहले लिएको छैन।
पम्पिङ स्टेसनमा आगलागी
अमेरिकी अधिकारीहरूका अनुसार आक्रमणमा पाइपलाइन नजिकै रहेका पम्पिङ स्टेसनहरूलाई निशाना बनाइएको थियो। शुक्रबार लिइएका स्याटेलाइट तस्बिरमा एउटा पम्पिङ स्टेसनमा आगलागीले ठूलो क्षति पुर्याएको र कालो धुवाँ उडिरहेको देखिन्छ।
पाइपलाइनमै प्रत्यक्ष रूपमा कति क्षति पुग्यो र यसलाई कहिलेदेखि पुनः सञ्चालनमा ल्याउन सकिन्छ भन्ने भने स्पष्ट भइसकेको छैन।
इराकतर्फ साउदीको औंला
साउदी विदेश मन्त्रालयका अनुसार रियाद र मदिना क्षेत्रमा रहेको पाइपलाइनमाथि धेरै ड्रोनमार्फत आक्रमण गरिएको थियो। ती ड्रोन इराकबाट आएको साउदीको दाबी छ।
इराकी प्रधानमन्त्रीको आग्रहमा साउदीले तत्काल जवाफी कारबाही नगर्ने निर्णय गरेको छ। आफ्नो भूमिबाट हुने यस्ता आक्रमण रोक्न इराकले पहिले कदम चालोस् भन्ने साउदीको चाहना छ।
इराकले भने आक्रमणको निन्दा गर्दै घटनाको अनुसन्धान गर्ने र आफ्नो भूमि तथा हवाई क्षेत्र कुनै पनि अन्य देशमाथिको आक्रमणका लागि प्रयोग हुन नदिने बताएको छ।
होर्मुजको विकल्प पनि अवरुद्ध
साउदी अरबको अधिकांश तेल देशको पूर्वी भागमा उत्पादन हुन्छ। सामान्य अवस्थामा यो तेल पानीजहाजमार्फत निर्यात गरिन्छ, जसका लागि पर्सियन खाडीबाट बाहिरिन होर्मुज स्ट्रेट पार गर्नुपर्छ। इरान युद्ध सुरु भएपछि उक्त मार्ग अवरुद्ध भएको थियो।
त्यसपछि साउदीले पूर्व–पश्चिम पाइपलाइनलाई वैकल्पिक मार्गका रूपमा प्रयोग गर्दै आएको थियो। यो पाइपलाइनले देशको पूर्वी भागको तेल सिधै पश्चिमी तटमा रहेको यान्बु बन्दरगाहसम्म पुर्याउँछ। यसरी तेल होर्मुज नगएरै यान्बु पुग्थ्यो र त्यहाँबाट पानीजहाजमार्फत अन्य देशमा पठाइन्थ्यो। होर्मुज बन्द भएपछि साउदीले यही बाटोबाट दैनिक करिब ५० लाख ब्यारेल तेल यान्बु पठाउँदै आएको थियो।
लाल सागरमा थप जोखिम
होर्मुजपछि अब लाल सागरको बाटो पनि बन्द हुने जोखिम बढेको छ। यमनका हुथी विद्रोहीहरूले बाब अल-मन्डेब स्ट्रेट क्षेत्रमा आफ्नो कब्जा रहेको दाबी गर्दै साउदी जहाजहरूलाई सो मार्गबाट जान नदिने चेतावनी दिएका छन्।
हुथी सैन्य प्रवक्ता याह्या सारीका अनुसार साउदी समर्थित सेनाले बाब अल-मन्डेबको बीचमा पर्ने पेरिम टापुमाथिको नियन्त्रण गुमाएको छ। हुथीहरूले करिब ५ हजार ४०० वर्ग किलोमिटर क्षेत्रफलमा आफ्नो कब्जा रहेको दाबी गरेका छन्।
बाब अल-मन्डेब एसिया र युरोपबीच पानीजहाज ओहोरदोहोर गर्ने महत्त्वपूर्ण समुद्री मार्ग हो। तेल बोकेका जहाजहरू पनि यही बाटो हुँदै लाल सागर पार गरेर युरोपलगायतका बजारमा पुग्ने गर्छन्।
